18 مهر 1405آریستاگوراس با جلب حمایت آتنیان، نیروهای یونانی را در حمله به سارد، یکی از شهرهای مهم شاهنشاهی هخامنشی، همراه کرد؛ حمله‌ای که به آتش‌سوزی شهر انجامید. نهایتا خشایارشا معبد آتن را به تلافی سارد آتش زد. به راستی باید این پرسش را مطرح کرد که چرا آریستاگوراس تا این حد گمنام مانده است؟!
شاید بسیاری از آمریکایی‌ها و اروپایی‌هایی‌ها که چهره‌ای شبیه به هیولا از خشایارشا ترسیم می‌کنند، منابع تاریخی و آثار باستانی را ندیدند که چهره شاهنشاهان هخامنشی چگونه بوده است!
شاید آنها نمی‌دانند بر اساس منابع یونانی، حتی خشایارشا شروع کننده جنگ نبود بلکه شخصی به نام آریستاگوراس (Aristagoras)، فرمانروای میلتوس، نقش مهمی در آغاز جنگ‌های ایرانیان و یونانیان داشت.
آریستاگوراس با جلب حمایت آتنیان، نیروهای یونانی را در حمله به سارد، یکی از شهرهای مهم شاهنشاهی هخامنشی، همراه کرد؛ حمله‌ای که به آتش‌سوزی شهر انجامید. این رویداد خشم داریوش بزرگ را برانگیخت و در شکل‌گیری رویارویی‌های بعدی میان ایرانیان و یونانیان نقش داشت. نهایتا خشایارشا معبد آتن را به تلافی سارد آتش زد.
به راستی باید این پرسش را مطرح کرد که چرا آریستاگوراس تا این حد گمنام مانده است؟!
نگاه کنید به: هرودوت، کتاب پنجم، بندهای ۹۷ و ۹۹ تا ۱۰۵.
