امرداد (بی مرگی و جاودانگی) دارای جایگاه ارزنده‌ای است. امرداد در میان امشاسپندان جای دارد و واپسین آنها است. هفت در فرهنگ ایرانی یادآور طی کردن راه‌های کمال است و وجود جشن امردادگان در اوج گرمای تابستان یادآور پختگی و رسیدن به اوج می‌باشد (۱). در ماه امرداد روزهای ارزشمندی همچون بزرگداشت سهروردی، جشن چله تابستان، صدور فرمان مشروطیت و جشن بامی خواره هم جای دارند.

با توجه به گزارش شاهنامه و کارنامه اردشیر بابکان، احتمال می‌رود خاندان ساسان در آن روزگار بازماندگان شاهان باستانی شناخته می‌شدند. ازاین‌رو، طبیعی به نظر می‌رسد که بابک، بر پایه سنت زرتشتی «ایوک‌زنی»، ساسان را به همسری دختر خود برگزیده باشد. حاصل این ازدواج اردشیر بود که با توجه به سنت اشاره شده، جایگاه فرزند پسر بابک را داشت. افسانه‌ای بودن برخی جزئیات، اصل انتساب ساسان و اردشیر به تبار شاهان باستانی را رد نمی‌کند.

در نگاه نخست، شاید ادعاهای صادق خلخالی سطحی و کم‌مایه به نظر برسد. ولی هنگامی که به شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران توجه کنیم، درمی‌یابیم که طرح چنین ادعاهایی حاصل تبلیغات چندین‌ساله و گسترده گروه‌های همسو با شوروی بود؛ تا جایی که بر یک آخوند پرنفوذ در نظام انقلابی نیز تأثیر گذاشته بود. اگر بخواهیم ادعاهای خلخالی را به صورت فهرست‌وار نقل کنیم حدود ۱۸ ادعای برجسته درباره کوروش بزرگ به چشم می‌آید.

جاودانگی در سخنگان (ادبیات) پارسی فراتر از ماندن تن است؛ جاودانگیِ جان، جاودانگیِ نام و جاودانگیِ حقیقت است. رسیدن به مرتبه‌ای است که انسان در حقیقت، عشق و نیکی ماندگار می‌شود. این همان جاودانگی معنوی است که با مفهوم امرداد هم‌سویی دارد؛ جاودانگی‌ای که از راه پالایش درون و کمال روان حاصل می‌شود، نه از راه گریز از مرگ طبیعی. از این روی می‌توان نگاه دیگری به جشن امردادگان داشت...

از آنجایی که ایران کشوری تاریخی با پیشینه قابل توجه است، درفش‌ها و پرچم‌های گوناگونی را در طول تاریخ داشته است. با این حال درفش کاویانی مشهور ترین درفش ایران در طول تاریخ بوده و همواره در فرهنگ ایرانی جایگاه والایی داشته است. در این جستار تلاش کرده‌ایم نگاره‌هایی از درفش‌های ایران در دوره‌های گوناگون آماده کنیم.

داستان پانته‌آ در کوروپدیای گزنفون نمونه‌ای از جوانمردی کوروش و وفاداری پانته‌آ است، اما غیاث‌آبادی با نقل گزینشی بخش‌هایی از روایت، تصویری وارونه ارائه می‌دهد؛ بخش‌هایی مانند آنجا که پانته‌آ از رفتار انسانی کوروش سپاسگزاری می‌کند نادیده گرفته شده است! چنین نوشته‌هایی، مصداق همان «بازگویی بخش‌های دلپسند» است که خود غیاث‌آبادی به دیگران نسبت می‌دهد.

بی‌تردید والتر هینتس پژوهشگری پرمطالعه بود و در آثار خود بارها از تمدن و فرهنگ ایرانیان باستان با احترام یاد کرده است. تسلط او بر زبان ایلامی قابل توجه بوده و پژوهش‌های ارزنده‌ای در این حوزه به انجام رسانده است. نقد حاضر بیشتر به شیوه تاریخ‌نگاری کتاب داریوش و ایرانیان می‌پردازد؛ شیوه‌ای که با معیارهای یک اثر تاریخ‌پژوهانه فاصله بسیاری دارد. 

نام‌های کوروش، داریوش، اردشیر، آتوسا و... از شناخته‌شده‌ترین نام‌های هخامنشی هستند. افزون بر این، نام‌های اساطیری مانند یمه (جم) و چندین نام دیگر نیز در الواح تخت جمشید ثبت شده‌اند که نشان‌دهنده تنوع و دیرینگی سنت نام‌گذاری ایرانی در این دوره است. الواح هخامنشی نام‌های کمتر شناخته‌شده‌ای را نیز حفظ کرده‌اند.

شواهد تاریخی نشان می‌دهد برده‌داری در شاهنشاهی هخامنشی نسبت به بسیاری از تمدن‌های هم‌عصر بسیار کمرنگ‌تر بود. پرداخت دستمزد و مزایا به کارگران، کاهش صرفه اقتصادی برده‌داری و اصلاح برخی سنت‌های کهن در سرزمین‌های تابع، از نشانه‌های تلاش هخامنشیان برای محدود کردن و مقابله با این روش است؛ واقعیتی که در روایت‌های ایران‌ستیزانه نادیده گرفته یا تحریف شده است.

چندی پیش مهرداد ملک‌زاده در یک نشست خانه اندیشمندان، درباره کوروش بزرگ با ادبیات نامناسب سخن گفت! سخنان مهرداد ملک‌زاده که از نظر تاریخ پژوهی اشکالاتی داشت، با استقبال ایران‌ستیزان مواجه شد. کانال‌ها و رسانه‌های جریان ایران‌ستیز گفته‌های او را بازنشر کردند.