30 تیر 1405این نوشتار، از نوشتارهای ارسالی کاربران است
نوشتارهای ارسالی کاربران بر اساس پیماننامه کاربری منتشر میشوند. نگاه کنید به:
هیچ منبع دقیقی برای ادعای یهودی بودن خاندان اگیبی در بابل وجود ندارد و حتی پژوهشهای آشورشناسی جدیدتر، چنین نظری را تأیید نمیکنند. بیشتر در نوشتههای قرن ۱۹ بود که خاندان اگیبی یهودی خوانده میشدند ولی پژوهشهای بعدی، دیدگاهی که این خاندان را یهودی میدانست، چندان مورد تایید نیست و منشأ آنان سومری–بابلی دانسته میشود، نه یهودی
نویسنده: امین ایمانی
یکی از ادعاهایی که گاه در برخی نوشتهها دیده میشود، این است که خاندان اِگیبی (Egibi)، یکی از بزرگترین خاندانهای اقتصادی بابل، یهودی بودهاند و حتی گاه ادعا میشود که «بانک اگیبی در دست یهودیان بوده است». اما آیا این ادعا با یافتههای پژوهشهای جدید سازگار است؟
پاسخ کوتاه این است که هیچ منبع دقیقی برای این ادعا وجود ندارد و حتی پژوهشهای آشورشناسی جدیدتر، چنین نظری را تأیید نمیکنند.
خاندان اگیبی یکی از شناختهشدهترین خاندانهای خصوصی بابل نو (Neo-Babylonian Empire) بود که از سده هفتم تا پنجم پیش از میلاد در بابل فعالیت میکرد. لوحهای گِلی از بایگانی این خاندان به دست آمده که اطلاعاتی درباره وامدهی، خرید و فروش، سرمایهگذاری و ... در اختیار پژوهشگران قرار داده است.
به همین دلیل، در برخی نوشتههای عمومی از مؤسسه اقتصادی اگیبی با عنوان «بانک اگیبی» یاد میشود، هرچند این اصطلاح، یک تعبیر امروزی است و در واقع با یک بنگاه اقتصادی و تجاری بزرگ روبهرو هستیم، نه بانکی به مفهوم مدرن آن.
در کتاب کورنلیا وونش (Cornelia Wunsch) که یکی از منابع تخصصی درباره آرشیو اگیبی است هیچ سندی یافت نمیشود که یهودی بودن خاندان اگیبی را ثابت کند (1).
بیشتر نوشتههای قرن ۱۹ بود که خاندان اگیبی یهودی خوانده میشدند ولی پژوهشهای بعدی، دیدگاهی که این خاندان را یهودی میدانست، چندان مورد تایید نیست و منشأ آنان سومری–بابلی دانسته میشود، نه یهودی (2).
پس از فتح اورشلیم به دست نبوکدنصر دوم، بخشی از مردم یهود به بابل تبعید شدند. این افراد در منابع تاریخی با عنوان Judean Deportees (تبعیدشدگان یهودی) یا Judean Exiles (تبعیدیان یهودی) شناخته میشوند.
در طول چند دهه، برخی از این تبعیدیان وارد زندگی اقتصادی بابل شدند.ولی برخی دیگر کماکان در دربار به بیگاری گرفته میشدند که آنها هم پس از ظهور کوروش بزرگ آزاد شدند. مردم یهودی در بابل زمین اجاره میکردند، قراردادهای تجاری منعقد میکردند، مالیات میپرداختند و با بازرگانان بابلی دادوستد داشتند.
از آنجا که خاندان اگیبی یکی از بزرگترین مؤسسات اقتصادی بابل بود، طبیعی است که نام برخی یهودیان نیز در میان مشتریان، شرکا، بدهکاران، طلبکاران یا کارگزاران این خاندان دیده شود.
اما وجود نام یک قوم در اسناد یک بنگاه اقتصادی، هرگز به معنای مالکیت آن بنگاه توسط همان قوم نیست.
برای نمونه، اگر در اسناد یک بانک امروزی نام صدها ایرانی، ارمنی یا عرب دیده شود، نمیتوان نتیجه گرفت که آن بانک متعلق به همان اقوام بوده است.
پانویس:
1- Wunsch, Cornelia. Das Egibi Archiv I. CDL Press.
2- G Garbini citing an unknown author in History and ideology in ancient Israel 1988 - Retrieved 2012-07-28
