13 بهمن 1397نامهایی چون «پهلوان» ، «دلاور» ، «نازنین»، «پرآذین» ، «پرُشادی» و… از روزگار باستان تا به امروز نامهایی زیبا محسوب میشوند. به نظر میرسد در دوران باستان حیوانات گوناگون مورد تحسین مردم قرار میگرفتهاند، این موضوع نشان دهنده نوعی احترام ایرانیان باستان به حیوانات میباشد.
نام نیکو انتخاب کردن برای فرزندان از جمله مهم ترین وظایف هر پدر و مادری است که به فرزند هویت میدهد.
درباره نامهای دوران هخامنشیان پژوهشهایی انجام شده است که یکی از آنها، پژوهشهای والتر هینتس است. بخشی از نوشتههای او درباره نام فرزندان در آن دوران اینچنین است:
پارسیان باستان با رغبت تمام به فرزندانشان نام هایی میدادند، که با اَرتَه و یا بگه ترکیب شده بود.
نامهایی چون ارتَخشَسَه، ارتَوَردیه، ارتَفرنه، ارتَبازه، ارتستونا، بگبوخشه، بگابینگنه، بگداته.
بسیاری از نامها معنای مرد و یل و پهلوان داشتند، با مشتقات و صورتهای مصغر فراوان؛ مثلا از رشَه «مرد پهلوان» این اسمها مشتق شده اند: رشکه و رشَینَه «پهلوانی» و صورت های مصغر رِشَرَه ، رِشَوکَه و رشیتَه «پهلوانک».
اسم های مرکبی مثل رشامه «صاحب قوت مردانه» نیز محبوب بودند.
اساسا هر صفت خوبی را که به ذهن بیاید به عنوان اسم برمیگزیدند و اغلب این صفات به صورت جفتی بود؛ مثلا «جوان ثروتمند» و «چابک دلاور».
...
نام های دختران پارسی بدین گونه بود: زیبا، نازنین، گل گونه، رامش، فاخر، خوشبو، پرآذین، خوشآغوش، پُرشادی، یا کبوترک، گنجشک و جوجه. (هینتس،1388:ص391)
نامهایی چون «پهلوان» ، «دلاور» ، «نازنین»، «پرآذین» ، «پرُشادی» و… از روزگار باستان تا به امروز نام هایی زیبا محسوب میشوند. با این حال همه نامهایی که پژوهشگرانی مانند والتر هینتس ترجمه کردند هم نمیتوان با قاطعیت پذیرفت چرا گاهی اشتباهاتی مرتکب شده است (1).
برای نمونه نگاه کنید به:
به نظر میرسد در دوران باستان حیوانات گوناگون مورد تحسین مردم قرار میگرفتهاند، این موضوع نشان دهنده نوعی احترام ایرانیان باستان به حیوانات میباشد، هرچند که ممکن است این نامها با ذهنیت مردم قرن 21 نامأنوس باشد ولی برخلاف ما که امروز حیوانات را دسته بندی خوب و بد میکنیم، به نظر میرسد در آن زمان این رویکرد کمتر بوده است.
البته باید خاطرنشان کرد که قرار دادن نام حیوانات بر روی انسانها نه فقط در ایران بلکه در سراسر جهان نیز رایج بوده است و نام حیوانات تا به امروز به عنوان لقبی مثبت برای انسانها، تیمهای ورزشی، محصولات با کیفیت و… به کار میرود.
انتخاب نام برمیگردد به شرایط فکری و فرهنگی آن جامعه، ممکن است در فرهنگی به سبب شرایط فرهنگی و عقیدتی خادم یا غلام کسی بودن افتخار باشد و نوعی از حس غرور را ایجاد کند اما در فرهنگهای دیگر بدینگونه نباشد.
پانویس:
۱- یکی از سایتهایی که سابقه تحریف منابع را دارد، مطلبی درباره نامهای فرزندان در دوران هخامنشیان منتشر کرده است که با گزینش یک بخش دلخواه از این نوشته هینتس و بدون توجه به شرایط زمانی و فرهنگی، قصد خوار کردن هویت ایرانی، با سانسور منابع تاریخی داشته است. تهیه کننده این نوشتار با سانسور گفتههای والتر هینتس تنها به بخش های دلخواهش برای تحقیر ایرانیان دوران باستان استناد کرده است، برش و حذف بخشهای مهم نوشتار دکتر هینتس، به حدی زیاد بوده است که معنای کلام وی را به کلی تغییر داده است.
بنمایهها و یارینامهها:
هینتس، والتر (1388). داریوش و ایرانیان، ترجمه پرویز رجبی، چاپ دوم، نشر ماهی ، تهران
